TechToolThai

จับเคสคอมแล้วรู้สึกซ่าๆ ไฟฟ้าสถิต ไฟรั่ว หรือเรื่องสายดิน

จับเคสคอมแล้วรู้สึกซ่าๆ ไฟฟ้าสถิต ไฟรั่ว หรือเรื่องสายดิน
ที่มา: Wikimedia Commons

ระหว่างนั่งพิมพ์งาน มือซ้ายเผลอไปวางบนขอบเคสเหล็ก แล้วปลายนิ้วรู้สึกซ่าเบาๆ คล้ายมีมดเดินผ่าน พอยกมือออกก็หาย วางกลับไปก็ซ่าอีก บางคนเจอตอนแตะหัวต่อ USB หรือขอบโลหะของจอ

อาการนี้ไม่ควรปล่อยผ่าน แต่ก็ไม่ใช่เหตุให้ตกใจจนทำอะไรผิดขั้นตอน สิ่งแรกที่ต้องทำคือแยกให้ออกว่าเป็นแบบไหน

อาการ: ช็อตครั้งเดียว หรือซ่าต่อเนื่อง

แบบที่หนึ่ง ช็อตเปรี๊ยะครั้งเดียวแล้วจบ มักเกิดตอนเดินมาแตะเครื่อง หรือหลังลุกจากเก้าอี้ บางทีเห็นประกายเล็กๆ ในห้องมืด แตะซ้ำทันทีจะไม่รู้สึกอะไรแล้ว นี่คือไฟฟ้าสถิตที่สะสมบนตัวเราและคายประจุออกทางโลหะ เกิดบ่อยในห้องแอร์อากาศแห้ง หรือตอนใส่เสื้อผ้าใยสังเคราะห์และเดินบนพรม

แบบที่สอง ซ่าต่อเนื่องตราบที่ยังแตะอยู่ และหายไปเมื่อถอดปลั๊กเครื่อง แบบนี้ไม่ใช่ไฟฟ้าสถิต แต่มีกระแสไฟฟ้าส่วนหนึ่งไหลมาที่ตัวเคส ซึ่งปกติควรไหลลงดินผ่านสายดิน การที่เรารู้สึกได้แปลว่ามันกำลังหาทางผ่านตัวเราแทน

ถ้าเป็นแบบที่สอง ให้ปิดเครื่องและถอดปลั๊กก่อนอ่านต่อ

สาเหตุที่เป็นไปได้

กรณีไฟฟ้าสถิต:

กรณีซ่าต่อเนื่อง:

สิ่งที่ทำได้เอง

ถ้าเป็นไฟฟ้าสถิต แก้ได้ไม่ยาก แตะโครงโลหะที่ไม่ใช่เครื่องคอมก่อนนั่งลง เพิ่มความชื้นในห้องถ้าแห้งมาก และเปลี่ยนเก้าอี้หรือพรมที่สร้างประจุง่ายถ้าเป็นไปได้ ตอนเปิดฝาเคสทำงานข้างใน หลักการกันไฟฟ้าสถิตไม่ให้ไปถึงชิ้นส่วนตอนประกอบเครื่องก็ยังใช้ได้

ถ้าเป็นแบบซ่าต่อเนื่อง สิ่งที่ผู้ใช้ทำได้อย่างปลอดภัยมีแค่การสังเกตและตัดตัวแปร โดยทำตอนปลั๊กยังถอดอยู่

เครื่องสำรองไฟไม่ได้ช่วยแก้เรื่องนี้ เพราะมันไม่ได้สร้างสายดินขึ้นมาใหม่ บางรุ่นยังทำงานได้ไม่เต็มที่เมื่อเสียบเต้ารับที่ไม่มีสายดิน ลองอ่านข้อจำกัดของเครื่องสำรองไฟที่คนมักเข้าใจผิดประกอบ

ระหว่างรอช่างมาตรวจ ไม่ควรกลับไปใช้เครื่องในจุดเดิมตามปกติ

สิ่งที่ไม่ควรลองเอง

ถ้าห้องนั้นมีแต่เต้ารับสองรู ใช้หัวแปลงมาตลอด หรือเคยซ่าต่อเนื่องทั้งที่เครื่องเสียบเต้ารับสามรูโดยตรง งานต่อไปเป็นของช่างไฟฟ้า ไม่ใช่ช่างคอม ให้ช่างไฟฟ้าตรวจเต้ารับและระบบสายดินของบ้าน ส่วนช่างคอมค่อยตรวจตัวเพาเวอร์ซัพพลายภายหลังถ้าระบบไฟในบ้านปกติดีแล้ว