TechToolThai

เสียงหวีดแหลม เสียงครืด หรือเสียงคลิกจากคอม แต่ละเสียงบอกอะไร

เสียงหวีดแหลม เสียงครืด หรือเสียงคลิกจากคอม แต่ละเสียงบอกอะไร
ที่มา: Wikimedia Commons

ดึกแล้ว แอร์ปิด ถนนข้างนอกเงียบ เหลือแค่เสียงพัดลมคอมหมุนเบาๆ แล้วจู่ๆ ก็มีเสียงแหลมเล็กๆ แทรกขึ้นมาตอนเปิดเกม หรือเสียงติ๊กเป็นจังหวะจากมุมล่างของเคส เสียงพวกนี้ตอนกลางวันอาจกลบหายไปกับเสียงรอบตัว แต่พอห้องเงียบมันชัดจนหยุดฟังไม่ได้

เสียงจากคอมไม่ได้แปลว่าเครื่องกำลังจะพังทุกครั้ง บางเสียงเป็นธรรมชาติของชิ้นส่วน บางเสียงเป็นคำเตือนที่ต้องรีบทำอะไรสักอย่าง ลองแยกตามลักษณะเสียงดังนี้

เสียงหวีดแหลมหรือเสียงจี๊ดเบาๆ

อาการ: เสียงแหลมคล้ายยุงบินหรือสายไฟฟ้าจี่ ดังขึ้นเฉพาะตอนเล่นเกมหรือเปิดหน้าเมนูเกมที่เฟรมเรตพุ่งสูง พอปิดเกมก็หาย

สาเหตุ: มักเป็นสิ่งที่เรียกว่า coil whine คือขดลวดบนการ์ดจอหรือในเพาเวอร์ซัพพลายสั่นตามจังหวะกระแสไฟที่เปลี่ยนเร็ว จนเกิดเสียงที่หูได้ยิน ชิ้นส่วนแต่ละชิ้นแม้รุ่นเดียวกันก็ดังไม่เท่ากัน

รับมือ: ส่วนใหญ่ไม่ได้อันตรายและไม่ได้ทำให้ชิ้นส่วนอายุสั้นลง วิธีลดเสียงที่ได้ผลคือจำกัดเฟรมเรตในเกมหรือในโปรแกรมของการ์ดจอ ไม่ให้วิ่งเกินกว่าที่จอแสดงได้ ถ้าเสียงดังผิดปกติตั้งแต่วันแรกที่ซื้อ ลองสอบถามร้านเรื่องเงื่อนไขเปลี่ยนสินค้า

เสียงครืดคราดหรือเสียงลากถู

อาการ: เสียงหยาบๆ คล้ายของขูดกัน ดังต่อเนื่องหรือเป็นช่วงๆ บางทีดังตอนเปิดเครื่องใหม่ๆ แล้วเบาลงเมื่อเครื่องอุ่น

สาเหตุ: พบบ่อยสองแบบ แบบแรกคือลูกปืนหรือแกนของพัดลมเริ่มสึก แบบที่สองคือสายไฟหรือสายรัดเคเบิลไปแตะใบพัด พัดลมบนการ์ดจอและในเพาเวอร์ก็เป็นได้เช่นกัน

รับมือ: ปิดเครื่อง ถอดปลั๊ก เปิดฝาเคสแล้วดูว่ามีสายเส้นไหนเข้าใกล้ใบพัด จัดสายให้พ้น ถ้าไม่มีสายเกะกะ ลองเปิดเครื่องโดยเปิดฝาไว้แล้วฟังว่าเสียงมาจากพัดลมตัวไหน ระหว่างนั้นห้ามเอานิ้วหรือของใดๆ เข้าไปแหย่ใบพัด ฟังและดูจากระยะใกล้ก็พอ พัดลมเคสที่แกนสึกแล้วเปลี่ยนใหม่ได้ไม่ยาก วิธีเลือกขนาดและแบบที่เข้ากับเครื่องอยู่ในเรื่องการเลือกพัดลมและชุดระบายความร้อน ส่วนพัดลมในเพาเวอร์ห้ามเปิดฝาเพาเวอร์ซ่อมเอง

เสียงคลิกซ้ำเป็นจังหวะ

อาการ: เสียงแกร๊กหรือติ๊กดังซ้ำเป็นจังหวะ บางครั้งตามด้วยเสียงหมุนแล้วหยุด เครื่องอาจค้างตอนเปิดไฟล์

สาเหตุ: ถ้าเครื่องมีฮาร์ดดิสก์จานหมุน เสียงแบบนี้เป็นสัญญาณอันตรายที่หัวอ่านกำลังมีปัญหา ไดรฟ์อาจหยุดทำงานได้ทุกเมื่อ (SSD ไม่มีชิ้นส่วนเคลื่อนไหว จึงไม่ทำเสียงแบบนี้)

รับมือ: สำรองข้อมูลสำคัญออกทันที ก่อนจะทำอย่างอื่น อย่าเปิดปิดเครื่องซ้ำหลายรอบเพื่อทดสอบ เพราะทุกรอบเพิ่มความเสี่ยง หลังสำรองเสร็จค่อยวางแผนเปลี่ยนไดรฟ์ สัญญาณอื่นๆ ที่บอกว่าชิ้นส่วนใกล้หมดอายุอ่านต่อได้ในบทที่รวบรวมอายุใช้งานของชิ้นส่วนแต่ละชิ้น

เสียงแตกเปรี๊ยะหรือเสียงป๊อก

อาการ: เสียงเปรี๊ยะคล้ายไฟช็อต เสียงป๊อกดังครั้งเดียว อาจมาพร้อมกลิ่นไหม้ ควัน หรือเครื่องดับไปทันที

สาเหตุ: อาจเป็นชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์เสียหายจากไฟฟ้า มักอยู่ในเพาเวอร์ซัพพลายหรือบนบอร์ด

รับมือ: ปิดเครื่องและถอดปลั๊กออกจากผนังทันที อย่าเปิดเครื่องซ้ำเพื่อดูว่าเป็นอะไร และห้ามแกะเพาเวอร์ซัพพลาย เพราะตัวเก็บประจุข้างในยังกักไฟแรงสูงค้างอยู่ได้อีกนานหลังดึงสายออก

เสียงบางอย่างที่ไม่ได้ผิดปกติแต่รบกวนการนอน เช่น พัดลมหมุนเร่งเป็นช่วงๆ แก้ได้ด้วยการตั้งค่าและจัดวาง ซึ่งมีแนวทางอยู่ในการปรับคอมในห้องนอนให้เงียบและมืดพอ ส่วนคนที่หูไวเป็นพิเศษ อย่างเด็กที่ได้เข้าร่วมวงดุริยางค์เดินแถวของโรงเรียน มักเป็นคนแรกในบ้านที่ทักว่าเครื่องเสียงแปลกไป อย่ามองข้ามคำทักนั้น

กรณีไหนควรยกไปให้ช่างหรือศูนย์บริการ

ยกไปให้ผู้เชี่ยวชาญดูแทนเมื่อมีเสียงเปรี๊ยะ กลิ่นไหม้ หรือควัน เมื่อเสียงมาจากในเพาเวอร์ซัพพลาย เมื่อฮาร์ดดิสก์คลิกแต่ยังกู้ข้อมูลสำคัญออกมาไม่ได้ (ร้านกู้ข้อมูลมีอุปกรณ์ที่เหมาะกว่า) และเมื่อชิ้นส่วนยังอยู่ในประกัน ซึ่งการแกะเองอาจทำให้เคลมไม่ได้