TechToolThai

ชุดน้ำปิดระบายความร้อนซีพียู ใช้ไปหลายปีแล้วต้องสังเกตอะไร

ชุดน้ำปิดระบายความร้อนซีพียู ใช้ไปหลายปีแล้วต้องสังเกตอะไร
ที่มา: Wikimedia Commons

เสียงเบาๆ คล้ายน้ำไหลผ่านท่อเล็กๆ ที่ดังขึ้นครู่หนึ่งหลังพัดลมเริ่มหมุน เป็นเสียงที่คนใช้ชุดน้ำปิด (AIO Liquid Cooler) มาหลายปีคุ้นหู บางครั้งเป็นเรื่องปกติ บางครั้งเป็นสัญญาณแรกว่าระบบเริ่มเปลี่ยนไป

ชุดน้ำปิดบรรจุน้ำยาไว้ในวงจรปิดตั้งแต่โรงงาน ปั๊มบนหัวที่แนบซีพียูส่งน้ำยาไปยังหม้อน้ำ (Radiator) ให้พัดลมเป่าความร้อนทิ้ง ถ้ายังลังเลว่าเครื่องเหมาะกับชุดน้ำหรือฮีตซิงก์ลม ดูแนวทางเลือกชุดระบายความร้อนตามระดับซีพียูก่อน ด้านล่างแยกตามอาการที่พบเมื่อใช้มานาน

เสียงน้ำไหลหรือฟองอากาศ

อาการ: ได้ยินเสียงน้ำหรือฟองเล็กๆ ตอนเพิ่งเปิดเครื่อง หรือหลังขยับเคส

สาเหตุ: น้ำยาระเหยผ่านเนื้อท่อทีละน้อยตามเวลา อากาศข้างในจึงมากขึ้น ถ้าปั๊มอยู่สูงกว่าหม้อน้ำ ฟองมักลอยไปค้างที่ปั๊ม หลักคิดคือปั๊มไม่ควรเป็นจุดสูงสุดของวงจร

วิธีรับมือ: เทียบตำแหน่งหม้อน้ำในเคสกับคู่มือผู้ผลิต ถ้าเสียงหายเองและอุณหภูมิปกติ ไม่ต้องทำอะไร แต่ถ้าดังต่อเนื่องทุกวัน ควรพิจารณาย้ายตำแหน่งติดตั้ง

ปั๊มดังขึ้นหรือเงียบผิดปกติ

อาการ: มีเสียงหึ่งหรือเสียงขูดจากหัวปั๊มที่ไม่เคยได้ยิน หรือเงียบสนิทจนไม่รู้สึกว่าปั๊มทำงาน

สาเหตุ: ปั๊มหมุนตลอดเวลาที่เปิดเครื่อง แกนหมุนสึกได้ตามอายุ ฟองอากาศก็ทำให้เสียงเปลี่ยน ส่วนปั๊มที่หยุดอาจมาจากสายหลุดหรือตัวปั๊มเสีย

วิธีรับมือ: เข้าไบออส (BIOS) ดูเมนูความเร็วพัดลมหรือปั๊ม ชื่อเมนูต่างกันตามยี่ห้อบอร์ด ถ้ารอบปั๊มขึ้นศูนย์ ให้ปิดเครื่องแล้วตรวจว่าสายเสียบตรงช่องที่คู่มือบอก ถ้าถูกแล้วยังไม่หมุน อย่าใช้เครื่องต่อ

อุณหภูมิค่อยๆ สูงขึ้น

อาการ: งานเดิม เกมเดิม แต่ซีพียูร้อนกว่าตอนซื้อมาใหม่ พัดลมหม้อน้ำเร่งรอบบ่อยขึ้น แม้เพิ่งเป่าฝุ่น

สาเหตุ: ฝุ่นอุดครีบหม้อน้ำจากด้านใน น้ำยาลดลง ปั๊มอ่อนแรง หรือซิลิโคนใต้หัวปั๊มแห้งแข็ง

วิธีรับมือ: ถอดพัดลมหม้อน้ำแล้วส่องไฟดูร่องครีบ ใช้แปรงขนนุ่มกับลมเป่าเบาๆ ห้ามล้างน้ำ จากนั้นดูสัญญาณว่าซิลิโคนแห้งจนต้องเช็ดออกแล้วทาใหม่ ทำครบแล้วยังไม่ลง ปัญหาน่าจะอยู่ในวงจรน้ำเอง ถ้าถึงขั้นเครื่องดับเองระหว่างเล่นเกม ให้แยกก่อนว่าเป็นความร้อนสะสมหรือเพาเวอร์ซัพพลายจ่ายไฟไม่ทัน

คราบหรือรอยชื้นที่ข้อต่อ

อาการ: มีคราบขาวหรือคราบสีที่ข้อต่อท่อ หรือมีรอยชื้นบนบอร์ดและการ์ดจอใต้ท่อ

สาเหตุ: ซีลยางเสื่อมตามเวลา หรือท่อถูกงอแรงตอนย้ายเครื่อง

วิธีรับมือ: หยุดใช้ทันที ปิดเครื่อง ถอดปลั๊ก แล้วอย่าเปิดลองอีก ชุดน้ำปิดไม่ได้ออกแบบให้ผู้ใช้เติมน้ำยาหรือเปลี่ยนซีลเอง การแกะมักทำให้หมดประกันและรั่วหนักกว่าเดิม

กรณีไหนควรส่งผู้ผลิตหรือร้าน

แม่น้ำหล่อเลี้ยงเมืองได้เพราะไม่หยุดไหล อย่างสายน้ำกวงที่ไหลเลียบฝั่งตะวันออกของลำพูน น้ำในเครื่องก็พาความร้อนออกได้เพราะไหลเวียนตลอด เมื่อการไหลสะดุดจากปั๊มหรือรอยรั่ว จึงไม่ควรเสี่ยงซ่อมเอง

ส่วนที่ทำเองได้มีแค่ตรวจตำแหน่ง ทำความสะอาดครีบ ตรวจสายปั๊ม และเปลี่ยนซิลิโคน เจอคราบที่ข้อต่อ ปั๊มไม่หมุนทั้งที่เสียบถูก หรือเสียงปั๊มเปลี่ยนพร้อมอุณหภูมิที่สูงชัด ให้ติดต่อผู้ผลิตหรือร้านที่ซื้อพร้อมใบเสร็จ รูปจุดที่มีปัญหา และเลขซีเรียล ส่วนเรื่องประกันครอบคลุมชิ้นส่วนที่โดนน้ำยาหรือไม่ แต่ละรายเขียนไว้ต่างกัน ต้องถามผู้ผลิตโดยตรง